मुठभर शब्द

सुकलेल्या चेहर्‍यावरील
ओलं नाक
ताज्या मातीचं..
डकवतांना
जरास ओघळलेलं...

अपूरं लुगडं घट्ट..
घोट्याच्या वर,
कमरेला खोचलेलं...

पिवळ्या
गरसोळीच्या मापात
समोरुन खाली
उतरलेलं ब्लाऊज
जेरबंद...

पाण्याचा ट्रे घेऊन
ती वरमाय समोर...
आणि मागे बसलेल्यांन पुढे
खाली वाकून जरा अदबीने
पाणी देत...

तशी नवरीची आजी
डोक्यावरील पदर
तोंडा्शी घेत
तिच्या विश्वासूच्या
कानाला लागत

- हीला आत
पाठवू नकोस
सारखी त्या बायांच्या
गळ्याकडे पाहाते
आणि बापे हिच्या...
नक्टी मेली...
__________________________

एक...

त्याच्या मागे टाकलेल्या लाह्या...
... वार्‍याच्या अंगाने उभ्या होत
... त्याच्या मागे पळत तुटत
... आपला भुमीदाता गेला
म्हणून आक्रोश करीत...
---

दोन...

ती पार्थीवाची गाडी
मागे स्वकीयांच्या दोन चार गाड्या
पुढे अनावधानाने ट्रॅफीक जाम
..............................................
आता त्याच्या पार्थीवाच्या मागे प्रचंड गर्दी
त्याची अंतीम इच्छा
त्याच्या अंतयात्रेत सामील अनन्य लोक...
---

अखेर तीन...

खाक झालेले त्याचे निष्प्राण कलेवर
एका सोन्याच्या मनीसाठी
कालवलेल्या त्याच्या अस्थि
विसर्जनाची राख प्रदुषीत पाण्यात
...............................................
अस्थिनी प्रदुषीत झालेल्या संगमावर
कुंभ माणसाच्या गर्दीत
मुक्तीची वाट शोधत असलेला
माझा बा...
__________________________

राम जन्माच्या दिनी ग्लॉसी पेपरवर आलेला
श्रीरामाचा फुलपेज फोटो आणि...
.
.
आई, तू रामाचा फोटो
रद्दीत टाकतेय?
अगं राम तर देव आहे
त्याची पूजा करायची असते
भजन, आरती करायची असते
... काका करतात
बघ अशी...
.
.
तिची पूजा सुरुच असते...
तोच पेपर उडत जाऊन
तिच्या बाबांच्या पायाजवळ पडतो
बाबा, राम पाया पडतो बघ तुझ्या...
.
.
मग त्याला टेबलाशी घेऊन बसतं
राम असा निळा का दिसतोय
सिरीयल मधला राम तर गोरा दिसतो..?
असे सावळ्या लोकांना निळे का दाखवितात वैगेरे, वैगेरे...
.
.
आणि मग बर्‍याच दिवसानी
त्या फुलपेज रामाशी
बोलणं-चालणं बंद झाल्याचे पाहून
आलीची वाट पाहिली...
.
.
तर एक दिवस
- मैं अली का भाई सय्यद हूं जी म्हणत
रद्दी मोजता मोजता
त्यानेही रामाचा फोटो अलगद बाहेर काढून ठेवला

हे राम..
__________________________

सांज की धुप
जाने कितनी ही देर से किवाडो पर ही टीकी थी
इस इंतजार में की,
जमी की चादर पर बिखर के एक गहरी सांस ही ले ले
और मैं बेखबर;
बेखबर अपने आपसे पतंग मांजा करते हुए...
मांजा जो दिखाई नही देता और पतंग है
जो उडने को बेकरार
...किसीने दरवाजे पर दस्तक दी
कोई आया नही बस बाहर से ही दस्तखत लिए
जुर्म के कागज थमा गया.
कितने गुनाहो के कागजाद आते है
और मैं जो हर एक कागज पर दस्तखत करती,
अपने आप को सजा देती हूं...
देखो तो, जैसे सजा के लिए दरवाजा खोला
सलाखो वाले दरवाजे के भीतर अपने आप को पाया.
अब तक किवाडो पर टिकी धुप भी
मेरी परछाई लिए कुछ इस तरह फैली
मानो मुझे पकडकर जेल के अंदर बंद कर दिया हो...
चलो अब मैं तुम्हारी भी गुनहगार हूं...


किवाड को खुला कर किवाड के पास ही बैठी रही
उस धूप को देखते जो धीरे धीरे अलसा रही थी.
गहरे सुनहरे रंग की पलके अब डुब जाना चाहती थी...
मैं चाहती थी वो और कुछ समय मेरे साथ रुके.
इन दिवारो को उन के धुप की कहानी सुनाए...

अक्सर जेल के दिवारो में देखा गया है कि
किसी कोने में पानी का एक मटका होता है.
उसपर जर्मन की थाली.
उसपर संतरे की रंग का प्लास्टीक का ग्लास.
डुबाओ और पियो.
बस उस खाली से समय में पानी पीयो...
प्यास लगी इसलीए, भूक लगी इसलीए,
कोई याद आया इसलीए, किसे भूल जाना है इसलिए,
आसू जो पत्थर बन गले में अटक गया है इसलीए...
और इसलीए भी की सजा कट जाए, खतम हो जाए,
रिहा हो जाए सारे शिकवे; शिकायत से रिहा हो जाए...
एसे अनगिनत वजहसे,
एसे ही अनगिनत बार मैने भी पानी पीया है...
पानी जो जीवन है, पानी जो जीना सिखाता है,
पानी जो सोच को सोख भी लेता है...
बहरहाल मै अपने आप को उस जेल से आजाद कर
एक मग पानी पीने निकल गई....

तुम्हे किसी भी समय प्यास लगती है,
मेरे पानी पीने पर उसका एतराज ??? याद आया...

जब वापस उस जेल जाना चाहा तो पाया
जेल, जेलर, दरवाजे सब गायब. मुझसे से सब आजाद.

कोई है...???
हर कोने को दी गई आवाज;
जो एक दिया जलाए...
शाम होते ही यादो की परछाईया जैसे घेर लेती है.
उठने ही नही देती. किसीका संगीत,
किसीकी शहनाई, किसीकी बिदाई,
कितनीही कोशीशे, कितनीही कहानीया
और एक इकठ्ठा आवाज
तुम कुछ कहती क्युं नही?
तुम कैसे बर्दाश्त करती हो?
तुम गलत कर रही हो?
तुम गुनहगार हो???

हाँ...
हम गुनहगार है किश्वर,
कि सच का परचम उठाके निकलें
तो झूठ के शाहराहें अटी मिले हैं
हर एक दहलीज पे साजॊं की दास्तानें रखी मिले हैं
जो बोल सकती थी वो जबानें कटी मिले है...
__________________________

एक जनरल वॉर्ड.
दारा समोरच्या तीन पलंगावर मेल
दारा शेजारच्या दोन पलंगावर फिमेल
जगण्याचे सांधे निखळलेल्या अत्यवस्थेत...

बेड न. तीन
मणक्यातून गेलेला नवरा
त्याची सुश्रा करणारी... नवीच ती
चकार शब्द न बोलता निमुटपणे
बोलणार्‍या प्रत्येक नजरांना परतवून लावत
जड पापण्यात...

बेड नं. चार
इथेही त्याची मनमानी सुरुच
हे नाही-ते नाही, हे इथे-ते तिथे
ती बेजार...
हळूच पकड असे बजावूनही
ठेवतांना पण हळूच त्याचा पाय आपटतं
बिथरलेली ती...

बेड नं. पाच
तुझ्या बापानी माझ्या आयुष्याचं
वाटोळ केलं असं म्हणत,
अधिक जोरकसपणे
मुलाला खाऊ पिऊ घालत असलेली आई...
मुलगा बाबा आल्यावर बाबांकडून
आई रितीच्या रितीच...

बेड नं. एक
हाडांनी झिजलेली आणि बसल्याजागी निखळलेली आजी
आजी जवळ तिची वहीनी
नवर्‍यामागची आस्था सांभाळत
सतत, बाई काही लागतेय का?? विचारत.
झाडपूस करणार्‍या बाईला,
-बाई किती मिळते जी एवढ्या कामाचे
२२०० रु. मंदी काय होतं बापा...
म्हणून हळहळत तिच्याही मदतीसाठी पुढे येत...

बेड नं. दोन
दोन गाड्यांच्या चकमकीत
गुढघा गमावलेली पारुल मैत्रीण
मैत्रीण मैत्रीणींशी,
- त्या फोटोग्राफर मुलीवरचा बलात्कार ... बघीतलास का?
- सगळ्या चॅनलवर तेच सुरु आहे गं!
- आता अधिकच चेकाळतील साले..
- अश्यावेळेस तर अधिकच निर्वस्त्र असल्यासारखे वाटतेय
- त्यांच्या त्या नजरा...
- माझा नवरा म्हणतो, बलात्कार बनविल्या जातात
- आणि आमचा बॉस, काय तर,
या बायकाच जातात म्हणे झ...

थरथरत टोचून घेतलेल्या सुया, लावलेल्या नळ्या,
सगळे सांधे, जखमा कण्हून कण्हून स्थिर.
पलंगा सभोवतालच्या पडद्याच्या धुक्यातील काही हरकती..
बाहेर भिंतीवर लिहलेलं...

यह अस्पताल क्लोज सर्कीट कॅमेरे का उपयोग करता है।
__________________________

काय बरं ओळ होती ती...
जी भाजी चिरतांना कापल्या गेली
पोळी शेकतांना करपली
धुता धुता धुतल्या गेली
काय बरं ओळ होती ती...

जी गव्हासोबत दळल्या गेली
निवडतांना फेकल्या गेली
शिजवण्याच्या नादात गळून पडली
काय बरं ओळ होती ती...

जी घासासोबत भरवल्या गेली
जी बाहूगर्दीत निसटली
जी व्याकुळ आठवणीत चिणल्या गेली
काय बरं ओळ होती ती...

जी कि-बोर्डावर विरुन गेली
फायलींमधे हरवली
हिशेबात जास्तीची
म्हणून चालली गेली
काय बरं ओळ होती ती...

जी चहासोबत वाफवल्या गेली
कातर वेळी उदास झाली
परत परत उठून कामात हरवली
काय बर ओळ होती ती

जी सुईतील दोराखालून निसटली
वाळत काढतांना दोरीवरच राहीलीय
जी खिराडीवरील दोरीतून
सर करीत खळकण बुडाली
काय बरं ओळ होती ती...
__________________________

तिची गर्भार बोटं
माझ्या शरीरावरून फिरत होती
थेंब थेंब जुळवल्यासारखी करत
कधी सारवल्यासारखी सुध्दा...
त्या मिट्ट काळोखात
तिच्या बोटातून आत-आत
तिच्या निळ्या पिशवीतील
तिचं बाळ दिसत होतं...
आपल्या आईच्या
हात चाली सोबत
तेही मला बिलगून माझ्या चेहर्‍यावरुन
मायेनी हात फिरवत...
पण एक बोच
जे होतेय ते ठिक नाही
???
मऊ मुलाम्याचे प्रश्न
त्याची मुलाम्याची उत्तरे सुध्दा...
आत अस्वस्थता वाढलेली
एक आकांत, एक अक्रोश
आणि अंगभर शहारे
..........................
तिला मात्र माझी रोमछिद्र
मोकळी झाल्याचा रोमहर्ष...
चेहर्‍याचा गोडवा वाढायला
कडूनिंबाचे सत्त्व लावून
लेटायला सांगीतले
- पाच मिनीट
- नाही नाही दहा मिनीट जाऊ द्या...
डोळ्यावर गार पाण्याचे बोळे
सुकत चाललेली त्वचा
.
.
.
तिच बाळ
माझं सत्त्व पिऊन टाकत असलेलं...
__________________________